Cơ quan tri giác, các chức năng tâm lý ở trẻ cần được rèn luyện thế nào?

0

Tập cho bé quan sát mọi vật như xem tranh (so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa các bức tranh tương tự), giấu một vật gì rồi bắt con đi tìm.

Rèn luyện các cơ quan tri giác, các chức năng tâm lý, mở mang trí tuệ và phát triển thông minh cho trẻ.

Trẻ thời kỳ này đang ham hiểu biết, thấy cái gì cũng hỏi, nhiều khi khiến người lớn bực mình. Nhưng chính đây là lúc ta có thể giúp trẻ những kiến thức đầu tiên về cuộc sống quanh mình về thiên nhiên, về xã hội.

Trẻ có khả năng nhận thức nhanh nhạy. Các cơ quan tri giác, các hoạt động của hệ thần kinh được rèn luyện và phát triển một cách đúng đắn thì mới phát huy tốt nhất những chức năng của chúng. Người mẹ nhải biết giúp con rèn luyện những khả năng đó bằng các hoạt động vui chơi.

Ví dụ như:

–    Tập quan sát: Xem tranh (so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa các bức tranh tương tự)

–    Giấu một vật gì rồi bắt con đi tìm.

–    Xếp các màu giống nhau (đồ chơi, vải vụn).

–    Nhận xét các bức tranh (thường các bức tranh thiếu nhi). Xem trong tranh ai làm điều tốt, ai làm điều xấu. Giảng giải cho con hiểu…

–    Cho con đi chơi, cho con quan sát cảnh vật trên đường; giảng giải những hiện tượng thiên nhiên và xã hội khi bắt gặp trên đường.

Tất cả những điều đó là để rèn luyện cho con tri giác nhìn một cách hoàn hảo.

Cùng với nhìn là nghe, nghe bổ sung cho nhìn. Ngôn ngữ trẻ thêm phong phú, trí tuệ mở mang nếu biết chăm lo đến sự nhạy cảm thính giác của trẻ. Nên tránh cho con những nơi ồn ào có nhiều âm thanh đinh tai, nhức óc và những nơi hỗn tạp nhiều lời tục tĩu, thiếu văn hóa như chợ búa, đám cãi cọ v.v…

Muốn rèn luyện thính giác cho con, người mẹ nên mua cho con những đồ chơi có âm thanh, hoặc khi chơi với con nên giả những âm thanh để thêm phần sinh động như: Cho ô tô chạy nên nói “ì.ì…” tàu hỏa chạy thì “xinh xịch..,” Có thể bắt chước tiếng kêu của các con vật như mèo, gà, vịt, chim hót để vừa minh họa vừa dạy con nhắc lại.

–    Tập cho con biết lắng nghe và phân biệt được những âm thanh trong cuộc sống.

Ví dụ: Tiếng tích tắc của đồng hồ, tiếng chuông kêu, tiếng của thiên nhiên như: Gió thổi, mưa rơi, tiếng sấm.

     –   Tập cho con quen với âm nhạc.

–    Những lời hát ru của mẹ, hát những bài hát nhỏ dành cho trẻ, dạy con gõ nhịp. Cho con nghe các bản nhạc trên đài, nghe các làn điệu dân ca.

Trẻ nhận thức được toàn vẹn không phải chỉ có đôi mắt, đôi tai mà còn phải bằng các cơ quan khác như mũi để ngửi, bàn tay đế sờ mó cảm nhận và lưỡi để nếm. Tất cả những cái đó sẽ làm phong phú thêm nhận thức về thế giới khách quan của trẻ vì thế người mẹ trong sinh hoạt hàng ngày nên tìm cách để dạy trẻ biết phân biệt sự vật qua cảm nhận bằng tay, bằng mũi.

Ví dụ:

–    Miếng vải lụa sờ thấy mát tay, mịn màng. Tấm bạt sờ thấy cứng và ráp tay. Cốc nước này nguội vì sờ bên ngoài thấy mát, cốc nước này nóng vì sờ bên ngoài thấy ấm…

–    Cho con ngửi mùi hoa thơm, mùi gia vị, mùi nước hoa, rồi cho con nhận biết từng mùi vị của sự vật.

Rèn luyện các cơ quan tri giác, các chức năng tâm lý, mở mang trí tuệ và phát triển thông minh cho trẻ.

Dạy con biết chú ý

Chú ý là một hoạt động tâm lí cần thiết cho mọi hoạt động nhận thức. Vì vậy người mẹ nào biết luyện cho con có một khả năng chú ý, đúng đắn và bền vững là đã tạo được một tiền đề không thể thiếu cho những hoạt động học tập của con sau này ở trường phổ thông

Ví dụ:

Mẹ đi làm về, con ra đón, mẹ hỏi con ngay:

–    Con xem hôm nay mẹ có gì mới không?

Con ngẩn người, chăm chú nhìn mẹ rồi reo lên:

–    A mẹ có cái túi xách mới! đẹp quá!

Hoặc thỉnh thoảng thay đổi đồ vật gì trong nhà, mẹ nên hỏi con:

–    Đố con biết hôm nay trong nhà ta có gì mới? Con sẽ quan sát và phát hiện ra:

–    Đúng rồi, có một bức tranh mới!

… Cứ như thế qua các hoạt động hàng ngày, người mẹ nên kích thích sự chú ý của trẻ.

Hoặc có thể sai con làm những việc lặt vặt trong nhà có tính lặp lại thường xuyên, cố định, ngoài mục đích giáo dục lao động còn là một biện pháp tốt để luyện sự chú ý có chủ định.

Ví dụ: Sai con mỗi ngày vào buổi sáng nên bóc một tờ lịch rồi vò nhàu vứt vào sọt rác, Để ý xem con có nhớ không và có làm đúng theo yêu cầu của mẹ không. Nếu con quên thì phải nhắc lại cho con nhớ.

Dạy con trí nhớ

Rèn sự chú ý của trẻ cũng là rèn trí nhớ cho trẻ. Có trí nhớ, trí tuệ của trẻ mới mở mang và phát triển được. Người mẹ nào cũng muốn con mình có khả năng nhớ tốt những sự việc và hiện tượng đã được quan sát.

Muốn vậy phải cho trẻ trực tiếp xem xét nhiều lần những hiện tượng, tự nhiên và cuộc sống xã hội và hướng trẻ tới một trí nhớ có chủ định chứ không phải trí nhớ cảm tính là thích cái gì, hoặc cái đó gây ấn tượng mạnh thì nhớ lâu còn cái gì không thích thì quên ngay. Trí nhớ như vậy không giúp gì cho trẻ đối với việc làm của tương lai sau này.

Chính vì thế cũng bằng những hoạt động vui chơi, những sinh hoạt hàng ngày nên yêu cầu trẻ một nhiệm vụ mà muốn thực hiện được, trẻ phải có một định hướng, nhớ không chỉ ở hiện tại mà cả trong quá khứ và tương lai nữa.

Ví dụ như:

+   Nhớ những điều chỉ dẫn bây giờ để tham gia vào một hoạt động trước mắt.

+   Nhớ những lời căn dặn của bố mẹ để ngày mai thực hiện cho đúng.

Ví dụ:

+   Kể chuyện cho con nghe rồi hôm sau hỏi xem con nhớ gì ở câu chuyện đó không?

+   Dạy con tập thể dục buổi sáng rồi yêu cầu con nhớ lại để tập hàng ngày, mẹ không phải nhắc lại nữa.

+   Sai con cất những đồ đạc vào chỗ đã qui định, lần sau cũng cất vật đó vào chỗ đấy xem con có nhớ không?

+   Trước khi đi ngủ con cần phải làm gì?

Dạy con biết tưởng tượng

Đến tuổi mẫu giáo trẻ cũng đã phần nào phát triển trí tưởng tượng. Tưởng tượng phát triển tốt, nhất là loại tưởng tượng sáng tạo có chủ định sẽ là chỗ dựa tốt cho việc học tập của trẻ sau này ở trường phổ thông.

Phương pháp giúp con phát triển trí tưởng tượng là cùng chơi với con. Đặt ra cho con những tình huống giả vờ để con tưởng tượng.

Đối với con gái gọi là chơi đồ hàng, chơi trò mẹ con, cô bác sĩ, cô bán hàng .

Đối với con trai gọi là chơi đánh trận giả, làm chú hộ đội, chú phi công, chú hải quân v.v…

Có thể thỉnh thoảng đặt ra cho con những mơ ước về tương lai như:

–    Lớn lên con thích làm gì?

Dạy con phát triển ngôn ngữ và tư duy

Lứa tuổi này, ngôn ngữ của trẻ đã có một nội dung phong phú hơn. Tuy nhiên cũng cần phải rèn luyện để trẻ phát huy hết khả năng và giúp họ tư duy phát triển một cách có lô gích.

Muốn giúp con phát triển ngôn ngữ và tư duy thì phải luôn trò chuyện với con, kể chuyện, đọc thư cho con nghe. Tập cho con đọc những bài thơ hay dễ hiểu, tập cho con quan sát tranh, kể chuyện theo tranh.

Nên nhớ tư duy của trẻ không tự phát mà phải có sự giáo dục. Muốn vậy phải kích thích trẻ tính ham biểu biết và được sự chỉ dẫn của người lớn. Tất cả những hoạt động trên cũng là những yếu tố để trẻ hình thành và phát triển tư duy.

Chức năng bình luận đã bị đóng