Cần kiêng gì khi trẻ nhỏ bị đi ngoài

0

Trẻ em đi ngoài còn gọi là tiêu hoá kém, là bệnh thường thấy ở trẻ sơ sinh, thường bị nhiều ở mùa hè và thu. Biểu hiện lâm sàng có thể chia thành hai dạng là nhẹ và nặng.

Dạng nhẹ, lần đại tiện tăng, mỗi ngày có thể từ mấy lần đến hơn chục lần và đi ra màu vàng hoặc xanh lục, dạng cháo lỏng hoặc như canh trứng, có mùi chua thối, đôi lúc có kèm theo lượng ít dịch nhầy.

Trước lúc đại tiện thường khóc, bụng kêu óc ách, sau khi đại tiện xong thì không sôi bụng nữa. Phần lớn trẻ không bị sốt, không bị mất nước. Dạng nặng có kèm theo sốt, tinh thần ủ dột, mỗi ngày đại tiện từ hơn chục lần đến mấy chục lần, thường rối loạn nước và chất điện giải và có triệu chứng trứng độc toàn thân. Bệnh này rất nguy hiểm đối với sức khoẻ của trẻ, do vậy tích cực phòng ngừa và kiêng kị trong ăn uống là điều hết sức cần thiết.

Đông y cho rằng, nguyên nhân gây nên bệnh đi ngoài ở trẻ phần đa là do ăn uống (bú mẹ), bị ngoại tà (như hàn, nhiệt, thấp) và tì vị bị suy yếu. Tì vị (lá lách và dạ dày) là cái căn bản của cơ thể con người. Dạ dày (vị) là biểu của thuỷ cốc, là nơi thu nạp chính. Tì (lá lách) là nguồn của sinh hoá, chủ yếu là chuyển hoá của tinh khí, thăng thanh hạ trọc (vẩn đục).

Chức năng tì vị khoẻ mạnh thì tiêu hoá, hấp thu, chuyển hoá bình thường, tinh khí có thể hoá khí sinh huyết đi nuôi cơ thể, các chất cặn bã có thể được bài tiết bình thường. Nhưng do chức năng tì vị ở trẻ em chưa hoàn thiện, chức năng tiêu hoá tương đối kém. Do vậy một khi ăn uống làm tổn thương bên trong hoặc bên ngoài tà (trúng độc từ bên ngoài) đều có làm cho chức năng của tì vị mất cân bằng và dẫn đến đi ngoài.

Những kiêng kị khi trẻ nhỏ bị đi ngoài
Những kiêng kị khi trẻ nhỏ bị đi ngoài

Theo quan sát lâm sàng, nhân tố gây bệnh đi ngoài trực tiếp ở trẻ nhỏ có liên quan tới viêm nhiễm đường ruột, ăn uống, sự thay đổi thời tiết. Trong đó đều có liên quan mật thiết tới ăn uống. Như viễm nhiễm trong đường ruột do không chú ý vệ sinh ăn uống, đem vi khuẩn, khuẩn gây bệnh… vào dạ dày, ruột và gây bệnh.

Ăn uống không thích hợp, cho trẻ ăn quá nhiều hoặc quá ít, không đúng giờ, thành phần thức ăn không thích hợp hoặc thay đổi tính chất của thức ăn đều có thể làm cho chức năng tiêu hoá bị rối loạn và gây nên bệnh đi ngoài.

Thời tiết nóng lạnh hoặc thay đổi thất thường, bụng bị lạnh làm cho ruột chuyển động co bóp tăng lên, khí hậu quá nóng sẽ làm cho dịch tiêu hoá giảm phân tiết và do trẻ khát nên cho ăn nhiều sữa, đồ lạnh làm tăng gánh nặng cho đường tiêu hoá và gây nên bệnh đi ngoài.

Do vậy để phòng tránh bệnh này trước hết phải chú ý điều chỉnh và hạn định trong ăn uống, giảm bớt sức chịu đựng cho dạ dày và đường ruột, kiện tì tiêu hóa, tức là nhấn mạnh kiêng kị trong ăn uống.

Bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ có thể chia làm 3 loại: tiêu chảy thử cấp, tiêu chảy thương thực và tiêu chảy hư hàn. Căn cứ vào tình trạng bệnh khác nhau mà quyết định ăn kiêng. Tiêu chảy thử thấp thường là chỉ bệnh do viêm nhiễm bên trong đường ruột, và dịch tiêu hóa giảm do viêm nhiệt kết hợp với ăn uống quá nhiều sữa và đồ uống.

Thường thấy đi như tháo nước, mùi tanh thối, bị sốt, miệng khô khát…. Lúc này cần lên kiêng ăn uống sữa (sữa bò, thức ăn làm từ sữa), đồ uống lạnh, hoa quả lạnh, dưa, nhân hạt, hoa quả, sôcôla, thức ăn béo (thịt, các món ăn xào rán…). Trong đó đặc biệt phải kiêng ăn uống những thức ăn không hợp vệ sinh và khó tiêu hoá, nếu không sẽ làm cho bệnh nặng thêm. Ngay cả rau xanh cũng phải lấy kiêng ăn cả rau cuộng xơ, nên ép lấy nước là tốt nhất.

Dạng tiêu chảy thương thực thường chỉ bệnh do ăn uống không điều độ, ăn tục uống tục hoặc ăn uống quá nhiều thức ăn khó tiêu hoá gây nên. Lâm sàng thường thấy là bụng chướng đau, đau và muốn đại tiện, đi xong thì giảm đau, đại tiện như hoa trứng hoặc như bã đậu, mùi chua thối, cũng có thể bị nấc nôn ợ có mùi chua thối, rêu lưỡi trắng dầy nhầy. Lúc này thường phải kiêng ăn những thức ăn khó tiêu hoá như các đồ xào rán nhiều mỡ.

Tất cả những thức ăn tanh, béo đều nên kiêng kị. Lâm sàng thường lấy những món nửa đặc làm thức ăn điều trị chính như cháo, súp, nước đường glucô, cũng có thể cho thêm vào một ít thuốc tiêu hoá. Ví dụ bệnh do ăn thịt mỡ gây nên thì lấy thịt gà ninh cao nghiền thành bột ăn, thường 2-3 ngày thì khỏi. Nhưng phải kiêng kị những thứ nói trên, đặc biệt là những thức ăn không hợp vệ sinh. Sau đó khoảng hơn 10 tuần có thể ăn cháo, bột, nước rau xanh…

Dạng tiêu chảy hư hàn thường là do tì vị của trẻ suy nhược tiêu hoá kém, bị cảm phong hàn hoặc thích ăn đồ lạnh gây nên. Thường thấy là đại tiện lỏng, thức ăn không tiêu, ăn xong muốn đi đại tiện ngay, phân trắng và không thối, lười ăn, sắc mặt nhợt nhạt, tinh thần mệt mỏi… Những trẻ bị tiêu chảy hư hàn cần phải kiêng kị nghiêm ngặt trong ăn uống.

Trước tiên phải kiêng đồ lạnh (cả đồ giải khát) những thứ khó tiêu hoá như những thức ăn thô cứng thơm giòn và béo ngậy vị đậm (lạc rang, hạt hương phỉ, đậu tằm, cá hun, tôm hầm…) đồng thời phải chú ý ăn ít hoặc không ăn đồ biển tanh, bởi vì loại này đa phần có tính lạnh. Ngay cả khi bệnh đã khỏi cũng cần phải chú ý kiêng kị những thức ăn nói trên để tránh làm tổn thương tì vị và sẽ làm cho bệnh tái phát hoặc nặng thêm.

Tóm lại, tiêu chảy ở trẻ sơ sinh là bệnh thường gặp, không chỉ cần phải điều trị bằng thuốc, cũng cần phải chú ý kiêng kị trong ăn uống, nếu không sẽ bị tiêu chảy kéo dài và có thể bị kiệt âm kiệt dương lâu dần trở thành bệnh mạn tính, thậm chí gây nên tử vong, nhẹ thì cũng bị cam tích, ngũ trệ, ngũ nhuyễn…Và cũng đừng vì trẻ bị tiêu chảy mà sau khi khỏi bệnh bồi bổ cho trẻ lượng lớn “thức ăn giàu dinh dưỡng” mà xem nhẹ việc kiêng kị làm cho bệnh tái phát.

Nguồn internet

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng